Wobec narastających czynników stresogennych, obecnych w aktualnej rzeczywistości, niezbędne staje się dążenie do budowania odporności na stres oraz podnoszenie ogólnej świadomości o strategiach radzenia sobie z nim na co dzień. Odporność psychiczna okazuje się wysoce pożądaną cechą, jednak niewystępującą u każdego. Na czym polega oraz jak można ją wykształcić w swoim usposobieniu?

Wytrzymałość psychiczna – czym charakteryzuje się ta cecha osobowości?

Wspomniana odporność zawiera w sobie trzy fundamentalne filary, które stanowią składowe części całego zjawiska psychologicznego, jakim jest wytrzymałość mentalna – wśród nich znajduje się indywidualny potencjał danej osoby, czyli jej temperament oraz poziom inteligencji. Równie ważne okazuje się środowisko rodzinne, w którym człowiek wzrasta oraz poczucie wsparcia, otrzymywanego z zewnątrz. Wymienione aspekty znacząco oddziałują na kształtowanie odporności psychicznej w każdym wieku (1).

Siła psychiczna człowieka ujawnia się w jego sposobie bycia oraz pokonywania codziennych trudności, jak również w strategiach podejmowanych w stresujących sytuacjach. Można uznać, że człowiek odporny i silny psychicznie cechuje się (2):

  • inteligencją,
  • autonomią,
  • towarzyskością,
  • przyjaznym usposobieniem i pozytywnym nastawieniem do otoczenia,
  • wrażliwością na potrzeby innych i empatią,
  • poczuciem wewnętrznej kontroli, która zauważalna jest przez środowisko,
  • wyższym poczuciem własnej wartości,
  • poszukiwaniem wsparcia w sytuacjach tego wymagających.

Cechy te zauważalne są już w okresie dzieciństwa oraz dorastania, pogłębiając się wraz z rozwojem – można zatem przypuszczać, że istotny wpływ na powstanie odporności psychicznej u człowieka ma jego dzieciństwo i doświadczenia nabyte w tym okresie. Pielęgnowanie wymienionych aspektów osobowościowych u rozwijającego się dziecka, sprzyja zakorzenieniu się w nim odporności, która jest wysoce pożądaną cechą w dorosłym życiu (2).

Wydaje się więc, że równowaga psychiczna stanowi wypadkową kilku czynników, pośród których jednym z najważniejszych okazuje się wysoka samoocena, determinująca wiarę we własne możliwości oraz w umiejętność poradzenia sobie w trudnej sytuacji. Towarzyszące jej myślenie pozytywne sprawia, że osoba odporna psychicznie podchodzi do problemów w sposób zadaniowy – aktywnie poszukując rozwiązań i dążąc do konstruktywnego wyjścia ze stresujących sytuacji (1).

Jak rozwinąć w sobie odporność psychiczną – kilka praktycznych sugestii

Jak wynika z powyższych rozważań, walka ze stresem wymaga wewnętrznej siły oraz optymizmu i pozytywnego myślenia o sobie i innych. Okazuje się, że cechy osobowościowe, determinujące odporność psychiczną można wykształcić w sobie, zmieniając niektóre codzienne nawyki. Z pewnością warto zadbać o (3):

  • optymalną ilość snu i unikanie przemęczenia,
  • zagospodarowanie czasu dla siebie – na relaks, spotkania towarzyskie lub realizację swojego hobby,
  • uświadomienie sobie wsparcia społecznego, w postaci rodziny, przyjaciół oraz instytucji, które zapewniają pomoc w trudnych sytuacjach,
  • pozytywne ukierunkowanie myślenia – o sobie, innych ludziach oraz wydarzeniach, które pomimo trudności powinny być postrzegane jako nowe doświadczenia, rozwijające wewnętrznie,
  • rozwój osobisty i pracę nad własnymi emocjami,
  • realizm w postrzeganiu przytrafiających się problemów – unikanie dążenia do nadmiernej perfekcji, pozwalanie sobie na brak idealizmu i popełnianie błędów, przyjmowanie niepowodzeń jako neutralnych i naturalnych wydarzeń.

Dodatkowo warto wdrożyć do codziennego funkcjonowania zasady higienicznego trybu życia, na które składa się zarówno zbilansowana i zdrowa dieta, uprawnianie sportu oraz aktywność fizyczna,  jak i pielęgnowanie własnych pasji i zainteresowań. Należy pamiętać, że odporność psychiczna jest cechą, którą można wykształcić (3). Jest również bardzo ważna w aktualnej rzeczywistości, w której nagminnie zdarzają się sytuacje stresowe – warto więc zadbać o swoje zdrowie psychiczne i emocjonalne, potęgując w ten sposób poczucie satysfakcji z własnego życia.

Przypisy:

1.Grzegorzewska I. Odporność psychiczna dzieci i młodzieży ? wyzwanie dla współczesnej edukacji. Teraźniejszość-Człowiek-Edukacja 2011;1(53):37-51

2. Opora R. Praktyczne implikacje wynikające z badań nad odpornością psychiczną u dzieci i młodzieży. Studia Gdańskie 2008;(5):97?108

3. Stańczyk M. Pokonać stres zawodowy. Życie szkoły 2013; (10):34-36